ऑलिंपिक रुट नेटवर्क

ऑलिंपिक दरम्यानची वाहतूक हा लंडनसाठी कळीचा मुद्दा आहे. ऑलिंपिक यजमानपदाच्या स्पर्धेत उत्तम सार्वजनिक वाहतुकीच्या मुद्यावर लंडनने बाजी मारली होती. या अवाढव्य शहरात ऑलिंपिकच्या स्पर्धांची ठिकाणेही विखुरली आहेत. या प्रत्येक स्थळापर्यंत जायला सोयीचा पर्याय देण्यासाठी ऑलिंपिक रुट नेटवर्क तयार करण्यात आले आहे. यामध्ये रस्ता, रेल्वे आणि थेम्समधून होणारी जलवाहतूक या सर्वांचा वापर केला आहे. वॉक वे आणि सायकल रूटही त्यात आहेत. लोकांना ऑलिंपिक रूटची माहिती देण्यासाठी टीव्ही, वृत्तपत्र, रेडिओ, इंटरनेट, होर्डिंग, माहितीपत्रके, बुकलेट, नकाशे अशा अनेक माध्यमांचा वापर होत आहे. ऑलिंपक दरम्यान वाहतूक व्यवस्था चोख ठेवण्यासाठी ट्रान्स्पोर्ट फॉर लंडनच्या माध्यमातून प्रयत्न होत आहेत.

लंडनची सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्था इतकी चोख असते की नवख्या माणसालादेखील लंडनमध्ये फिरताना कसलीही अडचण जाणवत नाही. अंडरग्राउंड रेल्वेचे जाळे (याला इथे ट्यूब म्हणतात), ओव्हरग्राउंड ट्रेन, बस याची माहिती असणारा नकाशा खिशात असेल तर लंडन सहज फिरता येते. (कोणत्याही ट्यूब स्टेशनवर हा रंगीत नकाशा फुकट मिळतो.) आता तर बाहेरून येणाऱ्या हजारो प्रेक्षकांच्या सोयीसाठी कोणत्या ऑलिंपिक व्हेन्यूसाठी कुठल्या स्टेशनला उतरा हे सांगणारा स्वतंत्र ट्यूब मॅप तयार करण्यात आला आहे. ऑलिंपिक तिकिटाबरोबर लंडन ट्रॅव्हल कार्ड देण्यात येते आहे. याचा वापर करून थेट स्पर्धेच्या ठिकाणी जायची सोय होऊ शकते. त्यासाठी वेगळे ट्रेन तिकीट काढावे लागणार नाही. हॉर्स गार्ड्स परेड, ग्रीनीच अरेना यासारखे काही ऑलिंपिक व्हेन्यू अगदी नदीकिनारी आहेत. तेथे थेम्समधून पोचण्यासाठी बोट सुरू असतील.

एवढी सगळी सोय करूनसुद्धा लंडनच्या ट्यूबला ऑलिंपिकची अतिरिक्त गर्दी सोसणार नाही, असाच सर्वसामान्य इंग्लिश सूर आहे. शक्य असेल तर ऑलिंपिकदरम्यान ट्यूबने प्रवास टाळा, असे आवाहन लंडनच्या महापौरांनीच लंडनवासीयांना केले आहे. गर्दीची स्टेशन कोणती, ती टाळण्यासाठी पर्यायी मार्ग कोणता, कोणत्या स्टेशनवरची वाहतून तात्पुरती मंदावली आहे याचे लाईव्ह अपडेट्स देण्यासाठी ‘ट्रान्सपोर्ट फॉर लंडन’ (टीएफएल)च्या वेबसाईटवर खास सेवा सुरू करण्यात आली आहे. ‘टीएफएल’ने इंटरॅक्टिव्ह मॅपच्या साहाय्याने ही माहिती देण्याची तयारी केली आहे. शिवाय ऑलिंपिक हॉटस्पॉट म्हणजे गर्दीची ठिकाणे आधीच जाहीर करण्यात आली आहेत. या स्टेशनवर ऑलिंपिक व्यतिरिक्त इतर कारणांनी यायचे असल्यास पर्यायी स्टेशनचा मार्ग सुचवला जात आहे.

पूर्व लंडनमध्ये ऑलिंपिक व्हिलेजजवळ राहणाऱ्यांची काळजीही प्रशासनाला आहे. त्यांच्यासाठी खास सूचना, गैरसोय टाळण्याचे पर्याय देण्यात आले आहेत. या संपूर्ण भागात रस्त्यावर पार्किंगला बंदी घातल्याने थोडी-फार अडचण होणे सहाजिकच आहे. त्यामुळे सेंट्रल लंडन, पूर्व लंडन भागात कामाला जाणाऱ्या स्थानिकांच्या कुरबुरी हळूहळू प्रसारमाध्यमांमधून येऊ लागल्या आहेत.

पाऊले चालती वीजेसाठी

ऑलिंपिक पार्कला जाण्यासाठी तीन ट्यूब स्टेशन सोयीची आहेत, त्यापैकी एक वेस्टहॅम स्टेशनवरून थेट ऑलिंपिक पार्कला जायलातात्पुरता पादचारी पूल केला आहे. पादचाऱ्यांच्या चालण्यातून वीज निर्माण करणाऱ्या अभिनव अशा  १२ एनर्जी हारवेस्टिंग टाईल्स पुलावर बसवल्या आहेत. ऑलिंपिकच्या काळात यावरून साधारण १ कोटी २० लाख लोकांची ये-जा होईल. त्यांच्या पावलांच्या हालचालींतून वीजनिर्मिती करण्याचे तंत्र येथे वापरले आहे. यातून १० हजार मोबाईल फोन एक तासात चार्ज होतील एवढी वीज निर्माण होऊ शकते. वेस्टहॅम वॉकवे प्रकाशित करण्यासाठी या वीजेचा वापर ऑलिंपिक दरम्यान करण्यात येईल.