स्फूर्तीज्योत

लंडन ऑलिंपिकमधला भारत शोधताना फक्त मैदानावर उतरलेली भारतीय टीम बघून चालणार नाही, स्टेडियममध्ये उपस्थित असणारे उत्साही भारतीय समर्थक, तिकीटांसाठी रांगा लावणारे क्रीडाप्रेमी देशी बांधव, स्वयंसेवक म्हणून राबणारे भारतीय चेहरे आणि ऑलिंपिकच्या गेम स्पिरीटचा स्पर्धेपूर्वीपासून महत्त्वाचा भाग ठरलेले टॉर्च बेअरर यांना विसरता येत नाही.

ऑलिंपिक ज्योतीच्या प्रवासात शेवटच्या टप्प्यात ‘बिग बी’ अवतीर्ण झाला आणि भारतीय प्रसारमाध्यमांनी ऑलिंपिक मशालीच्या प्रवासाची दखल घेतली. पण अमिताभच्याही आधी ऑलिंपिक मशाल मिरवण्याचा मान काही भारतीयांनी मिळवला होता. स्पर्धा सुरू व्हायच्या आधीपासूनच ऑलिंपिकचे स्पिरीट या ज्योतीच्या प्रवासातूनच खरे तर ब्रिटनभर पसरले. आपल्या वागण्यातून,कामातून आणि साहसातून इतरांना जगण्याची स्फूर्ती देणारे, समाजातील सामान्यांतून आलेले आठ हजार टॉर्चबेअरर पुढे बराच काळ स्मरणात राहणार यात शंका नाही.

देशाच्या कानाकोपऱ्यातून जवळपास १००० गावांमधून फिरून ही ज्योत सध्या ऑलिंपिक स्टेडियममध्ये स्थिरावली आहे. ऑलिंपिकची ही मशाल ८००० स्फूर्तीदायी हातांमधून फिरली. हे टॉर्चबेअरर स्थानिक लोकांनीच निवडलेले होते. प्रत्येक शहरातील दुसऱ्यांना प्रेरणा देऊ शकतील अशा व्यक्तींची नावे ऑलिंपिक कमिटीने मागवली होती. आपापल्या भागात ऑलिंपिक ज्योत आल्यावर तिचे स्वागत करायला तशाच गेम स्पिरीटने आयुष्य जगणाऱ्या व्यक्तीने पुढे यावे, ही त्या मागची कल्पना. प्रत्यक्ष खेळातीलच नाही तर आयुष्यात इतर आव्हाने यशस्वीपणे झेललेल्या व्यक्तींना यासाठी नॉमिनेट करण्यात आले होते. या टॉर्चबेअररमध्ये भारतीय चेहरे लक्षणीय प्रमाणात होते हे विशेष.

हॅरो, ब्रेंट, इलिंग या लंडनच्या उपनगरांमधून ऑलिंपिक ज्योत जाताना काही भारतीय वंशाच्या नागरिकांना टॉर्च बेअरर होण्याचा मान मिळाला. उत्तर इंग्लंडचा लेस्टर परगणा आशियायी बहुल मानला जातो. तेथेही अनेक मूळच्या भारतीयांनी ऑलिंपिकची ज्योत नेली. 

भारतीय वंशाच्या शोभा त्रिवेदी यांनी ऑलिंपिकची ज्योत लेस्टर शहरात आणली.

लेस्टरला राहणाऱ्या ५५ वर्षीय शोभा त्रिवेदी त्यापैकीच एक. विशेष मुलांसाठी त्या काम करतात. याशिवाय अॅथलेटिक्स आणि ट्रेकिंग ही त्यांची आवड. वयाच्या ५४ व्या वर्षी किलीमांजारो हे आफ्रिकेतील सर्वोच्च शिखर सर करण्याचा पराक्रम त्यांनी केला. कोणत्याही वयात साहस करता येते. आव्हान पेलणे महत्त्वाचे. त्यामध्ये स्त्री-पुरुष, वय, पार्श्वभूमी आड येत नाही हेच त्यांनी दाखवून दिले आहे. “एव्हरिथिंग इज पॉसिबल, हा माझा आशावाद आहे”, शोभाबेन म्हणतात. आसपासच्या एशियन कम्युनिटीमध्येही खेळाबद्दल, फिटनेसबद्दल प्रसार करणे हे त्यांचे ध्येय असल्याचे त्या सांगतात. ऑलिंपिक टॉर्च बेअररसाठीचे त्यांचे नॉमिनेशन त्यांच्या मुलीने भरले. त्यांना कल्पनाही नव्हती. "त्यामुळे ऑलिंपिक कमिटीकडून पत्र आले त्यावेळी आश्चर्याचा सुखद धक्का बसला", असे त्या म्हणाल्या.   

नॉर्दन आयर्लंडपासून दक्षिणेकडच्या ब्रिटीश बेटांपर्यंत घडलेल्या या ऑलिंपिक ज्योतीच्या प्रेरणादायी प्रवासाला शोभाबेनसारखे इतरही अनेक भारतीय हात लागले आहेत. त्यांच्या कथा, त्यांचे योगदान आणि त्यांच्यापासून मिळणारी स्फूर्ती पुढे कित्येक दिवस तशीच राहील आणि इथल्या भारतीयांचा ऊर त्या अभिमानाने भरून येईल.